Τα τελευταία χρόνια - και ευτυχώς - το καρναβάλι δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο της Πάτρας. Η Ξάνθη, το Ρέθυμνο, το Μοσχάτο αλλά και πολλές ακόμη πόλεις της χώρας, είτε με έντονο τοπικό χρώμα είτε αξιοποιώντας το κλασικό πατρινό format, αναπτύσσουν δράσεις με στόχο την προσέλκυση επισκεπτών, την τόνωση της τοπικής αγοράς και - πάνω απ’ όλα - προσφέρουν μια πολύτιμη διέξοδο από τη σκληρή καθημερινότητα.
Εκείνο που πολλοί δεν γνωρίζουν είναι ότι το Πατρινό Καρναβάλι μετρά ήδη 197 χρόνια ιστορίας. Πρόκειται για έναν ζωντανό θεσμό που περιλαμβάνει ένα ευρύ σύνολο εκδηλώσεων και δρώμενων καθ’ όλη τη διάρκεια της καρναβαλικής περιόδου, η οποία ξεκινά στα μέσα Ιανουαρίου και κορυφώνεται την τελευταία Κυριακή πριν από τη Σαρακοστή. Από την τελετή έναρξης και το Κυνήγι του Κρυμμένου Θησαυρού έως τις μεγάλες παρελάσεις και το εντυπωσιακό κάψιμο του Βασιλιά Καρνάβαλου, η πόλη μετατρέπεται σε ένα ανοιχτό εργαστήρι δημιουργίας, σάτιρας και συμμετοχής.
Επίσης, λίγοι γνωρίζουν ότι ο Δήμος Πατρέων, μέσα από τις αρμόδιες υπηρεσίες και επιτροπές του διαχρονικά, μοιράστηκε εμπειρία και οργανωτική γνώση του πατρινού καρναβαλιού με πόλεις που αναζήτησαν καθοδήγηση ή συνεργασία. Αν, λοιπόν, διακρίνει κανείς κοινά στοιχεία ανάμεσα στο καρναβάλι της Ξάνθης - για παράδειγμα, και σε εκείνο της Πάτρας, αυτό μπορεί να αποδοθεί σε αυτή τη διάθεση εξωστρέφειας και ανταλλαγής ιδεών και πρακτικών, αλλά και στη φυσική επιρροή που ασκεί ένας ιστορικός και καθιερωμένος θεσμός.
Το καρναβάλι, άλλωστε, δεν είναι απλώς μια γιορτή μεταμφίεσης. Είναι, ακριβώς, ένας θεσμός με βαθιές κοινωνικές και πολιτισμικές ρίζες, ένας καθρέφτης του κάθε παρόντος. Μέσα από τις μεταμφιέσεις, τα άρματα, τη σάτιρα και τη συλλογική συμμετοχή, αποτυπώνονται οι αγωνίες, τα όνειρα και οι αντιφάσεις της κοινωνίας σε κάθε εποχή.
Δεν τίθεται, λοιπόν, κανένα ζήτημα σύγκρισης ή ανταγωνισμού - τουλάχιστον όχι από την πλευρά των Πατρινών. Κάθε τόπος έχει τη δική του ταυτότητα, τη δική του αισθητική, τον δικό του παλμό. Η πολυμορφία αυτή δεν αποδυναμώνει τον θεσμό· τον ενισχύει. Όσο περισσότερες πόλεις επενδύουν δημιουργικά στο καρναβάλι, τόσο περισσότερο ενδυναμώνεται η πολιτιστική αποκέντρωση και η συλλογική ανάγκη για χαρά, έκφραση και συνύπαρξη.
Όσοι, λοιπόν, επιχειρούν να απαξιώσουν το πατρινό καρναβάλι θεσμικά, επικοινωνιακά ή με κάθε άλλο τρόπο - ξέρουν ποιοι είναι αυτοί - στην ουσία αγνοούν ή υποτιμούν το ιστορικό του βάθος, τη συλλογική μνήμη που το συνοδεύει και τη δυναμική συμμετοχή χιλιάδων πολιτών που το κρατούν ζωντανό χρόνο με τον χρόνο. Το καρναβάλι άντεξε πολέμους, οικονομικές κρίσεις, κοινωνικές αναταράξεις. Ανανεώθηκε, μετασχηματίστηκε, προσαρμόστηκε. Και αυτό ακριβώς αποδεικνύει τη δύναμή του. Δεν είναι ένα στατικό θέαμα, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται μαζί με την πόλη. Με τα καλά και τα άσχημά της.
Ε, κάτι που αντέχει δύο αιώνες τώρα, δύσκολα το ρίχνεις με τηλεοπτικούς περιορισμούς, σχόλια ή με μικροπολιτικές αιχμές από εδώ και από εκεί. Κάθε κριτική είναι καλοδεχούμενη όχι όμως η υπονόμευση. Άμα δεν τους αρέσουμε… ας φάνε τον χαλβά τους!
.jpg)
