Outwitted

 

Το Outwitted του Edwin Markham είναι ένα από τα χαρακτηριστικά σύντομα ποιήματα της αμερικανικής λογοτεχνίας, το οποίο, σε μόλις τέσσερις στίχους, συμπυκνώνει μια βαθιά ανθρωπιστική φιλοσοφία. Το ποίημα βασίζεται στη γεωμετρική μεταφορά του κύκλου. Ο πρώτος κύκλος συμβολίζει τον αποκλεισμό. Ο δεύτερος, τη συμπερίληψη. Η ουσία, όμως, βρίσκεται στην αντιστροφή της ίδιας της λογικής του αποκλεισμού. Η απάντηση στην εχθρότητα δεν είναι η εκδίκηση, αλλά η υπέρβασή της.

 

Το βασικό θέμα του ποιήματος είναι η συμπερίληψη και η μεταμορφωτική δύναμη της αγάπης. Ο Markham υποστηρίζει ότι ο καλύτερος τρόπος να αντιμετωπίσεις την εχθρότητα, την απόρριψη και τον φανατισμό δεν είναι η αντεπίθεση ή η ανταπόδοση, αλλά η διεύρυνση των ορίων της δικής σου αποδοχής. Η αγάπη παρουσιάζεται ως μια ανώτερη μορφή ευφυΐας, ικανή να υπερβεί τους περιορισμούς του ανθρώπινου εγωισμού και να ακυρώσει τη λογική της αντιπαράθεσης.

 

Όλα αυτά, βέβαια, είναι λίγο ή πολύ γνωστά. Ή θα έπρεπε να είναι. Το ποίημα, ωστόσο, λειτουργεί και ως πολιτική προειδοποίηση και ηθική πυξίδα, ιδιαίτερα επίκαιρη για μια Ευρώπη που δυσκολεύεται ολοένα και περισσότερο να συμφιλιώσει τις διακηρυγμένες αξίες της με τις πολιτικές που εφαρμόζει. Υπενθυμίζει ότι όσο οι θεσμοί καταφεύγουν σε πρακτικές αποκλεισμού, απαξίωσης και καταστολής, τόσο κινδυνεύουν να τροφοδοτούν την κοινωνική δυσαρέσκεια, τις συγκρούσεις και την αμφισβήτηση της νομιμοποίησής τους.

 

Η πολιτική ευφυΐα για το μέλλον της Ευρώπης δεν βρίσκεται στην αλαζονεία, τον αυταρχισμό, τον κυνισμό, τα δακρυγόνα, τις απαγορεύσεις ή την τυφλή οργή. Βρίσκεται στην ικανότητα να οικοδομηθεί ένας κοινός, συμπεριληπτικός χώρος, στον οποίο οι ανάγκες, τα δικαιώματα και η αξιοπρέπεια των πολιτών θα αντιμετωπίζονται με δικαιοσύνη και ισοτιμία. Ένας κύκλος που δεν θα χαράσσεται για να διαχωρίζει τους αποδεκτούς από τους ανεπιθύμητους, τους προνομιούχους από τους αποκλεισμένους, τους ισχυρούς από τους αδύναμους.

 

Ένας κύκλος που θα μας χωράει όλους. Όλους όμως!

 

*

 

 

Ο Edwin Markham (1852–1940) ήταν Αμερικανός ποιητής, εκπαιδευτικός και δημόσιος ομιλητής, ο οποίος απέκτησε ευρεία αναγνώριση για το έργο του και τις κοινωνικές του παρεμβάσεις.

 

Γεννήθηκε στις 23 Απριλίου 1852, στο Oregon City, στην τότε Επικράτεια του Όρεγκον. Μετά τον χωρισμό των γονιών του, το 1856, μετακόμισε με τη μητέρα και την αδελφή του σε αγρόκτημα στην κοιλάδα Lagoon Valley της Καλιφόρνιας και από μικρή ηλικία εργάστηκε σε αγροτικές εργασίες. Η μητέρα του αντιτασσόταν στο ενδιαφέρον του για τη λογοτεχνία και περιόριζε τις εκπαιδευτικές του δυνατότητες.

 

Παρά τις δυσκολίες, ο Markham συνέχισε τις σπουδές του, απέκτησε πιστοποιητικό διδασκαλίας το 1870 και αποφοίτησε από το California State Normal School το 1872. Εργάστηκε επί σειρά ετών ως εκπαιδευτικός και σχολικός διοικητικός, ενώ το 1890 ανέλαβε τη διεύθυνση του Tompkins Observation School στο Όκλαντ.

 

Η μεγάλη αναγνώριση ήρθε το 1899 με το ποίημά του The Man with the Hoe (Ο άνθρωπος με την τσάπα), το οποίο εμπνεύστηκε από τον ομώνυμο πίνακα του Γάλλου ζωγράφου Jean-François Millet. Το ποίημα αυτό αποτέλεσε έντονη διαμαρτυρία για την εκμετάλλευση των εργαζομένων και την κοινωνική εξαθλίωση, γνωρίζοντας μεγάλη απήχηση στις Ηνωμένες Πολιτείες και διεθνώς. 

 

Ο Markham συνδέθηκε έκτοτε με την κοινωνική μεταρρύθμιση, την υπεράσπιση των εργαζομένων και τον ανθρωπισμό. Παράλληλα, έδωσε διαλέξεις και συμμετείχε σε δημόσιες παρεμβάσεις για κοινωνικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων η παιδική εργασία.

 

Το 1910 ίδρυσε την Poetry Society of America, ενώ από το 1923 έως το 1931 διετέλεσε ο πρώτος ποιητής βραβευμένος με τον τίτλο του Poet Laureate του Όρεγκον. Πέθανε στις 7 Μαρτίου 1940, στην κατοικία του στο Staten Island της Νέας Υόρκης, σε ηλικία 87 ετών.